Hàn Băng tường thuật từ Kashgar. Giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế mời "Cúp Kashgar" lần thứ ba khai mạc ngày 22/9 tại Kashgar, Tân Cương. Trong vòng một tuần, 12 đội thanh thiếu niên trong và ngoài nước đến từ 5 quốc gia như Nga, Kazakhstan đã tranh tài.

Ngày 26/9, ở tứ kết giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế mời "Cúp Kashgar", đội Trung tâm đào tạo trẻ khu vực Kashgar thua đội U15 thuộc LĐBĐ Tashkent của Uzbekistan 0-3. Tuy nhiên, Chủ tịch LĐBĐ khu vực Kashgar Vương Vĩnh Nghĩa, người chỉ đạo từ băng ghế dự bị, không tỏ ra thất vọng. Ông quan tâm nhiều hơn đến việc trong bối cảnh đối thủ có ưu thế rõ rệt cả về thể hình lẫn kỹ thuật, đội Kashgar đã thể hiện được trình độ vốn có, chỉ là tham gia những giải thanh thiếu niên chất lượng cao như vậy quá ít, thiếu kinh nghiệm khiến các em không thể duy trì phong độ ổn định trong 90 phút.

Theo Vương Vĩnh Nghĩa, Kashgar dày công phát triển bóng đá thanh thiếu niên đã có thành quả bước đầu, xây dựng được nền tảng đào tạo nhân tài nhất định. Tiếp theo là làm sao tiếp tục nỗ lực về bề rộng, chiều sâu và tầm cao. Là địa phương đi đầu trong phát triển bóng đá Tân Cương, Kashgar trong tương lai sẽ có thêm nhiều biện pháp phát triển bóng đá thanh thiếu niên, biến Kashgar thành hình mẫu và chuẩn mực cho Tân Cương trong việc xây dựng hệ thống kim tự tháp hoàn chỉnh cho bóng đá thanh thiếu niên.

▲Chủ tịch LĐBĐ khu vực Kashgar Vương Vĩnh Nghĩa

Ở lượt trận thứ 2 vòng bảng giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế mời "Cúp Kashgar" lần thứ ba, đội Trung tâm đào tạo trẻ khu vực Kashgar lần đầu tham dự đã dẫn trước phần lớn thời gian trước Sơn Đông Thái Sơn, đội 5 lần liên tiếp vô địch nhóm tuổi U15 Giải thanh thiếu niên toàn quốc, khiến mọi người phải nhìn bằng con mắt khác. Dù bị gỡ hòa ở phút bù giờ và cuối cùng thua ở loạt sút luân lưu, nhưng cũng có thể gọi là thua trong danh dự.

Thực ra ngay từ tháng 12/2025, đội bóng đá nam U14 Kashgar đã vô địch "Cúp Đào tạo trẻ miền Tây" của 8 khu vực thí điểm toàn quốc; tháng 8 năm nay tại "Đại hội thể thao lần thứ 15" của Tân Cương, đội bóng đá nam U17 Kashgar vô địch, đội bóng đá nam và nữ U15 cùng giành á quân, đội bóng đá nam U13 giành hạng ba; tại Giải thanh thiếu niên toàn quốc (khu vực Tân Cương), nhóm nam U10 cùng nhóm nữ U11, U14 của Kashgar vô địch, đội bóng đá nam và nữ U13 cùng giành á quân, nhóm nam U15 giành hạng ba. Hàng loạt thành tích tốt ở các giải bóng đá thanh thiếu niên nói trên đã thể hiện đầy đủ thành quả phát triển bóng đá thanh thiếu niên Kashgar những năm gần đây.

Bóng đá thanh thiếu niên Kashgar bước đầu có thành quả, không thể tách rời việc phổ cập các giải bóng đá học đường và nâng cấp toàn diện cơ sở hạ tầng. Phó chủ tịch LĐBĐ Tân Cương Tursunhun Abdurahman cùng phóng viên tham quan cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar đã đi vào hoạt động gần hai năm. Tursunhun có nhiều cảm xúc về sự phát triển của bóng đá thanh thiếu niên Kashgar những năm gần đây. Ông cho rằng phát triển bóng đá thanh thiếu niên trước hết phải nuôi dưỡng niềm đam mê bóng đá từ nhỏ, trên nền tảng đó bổ sung thêm cơ sở đào tạo trẻ hiện đại cùng tập luyện, thi đấu và giáo dục trình độ cao, mới giúp bóng đá thanh thiếu niên phát triển bền vững và lành mạnh.

▲Phó chủ tịch LĐBĐ Tân Cương Tursunhun Abdurahman

Tháng 10/2024, cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar do Thâm Quyến hỗ trợ xây dựng với vốn đầu tư 100 triệu nhân dân tệ đã đi vào hoạt động; Trung tâm đào tạo trẻ khu vực Kashgar do Thượng Hải hỗ trợ xây dựng với vốn đầu tư 50 triệu nhân dân tệ cũng sắp được đưa vào sử dụng. Hiện toàn khu vực Kashgar đã xây dựng 1.077 sân bóng các loại, trong tương lai sẽ có thêm nhiều sân bóng vào các khu dân cư. Việc phổ cập sân bóng ở trường học và khu dân cư là nền tảng, cơ sở đào tạo trẻ hiện đại là chìa khóa để nâng cao. Cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar hiện là cơ sở đào tạo trẻ lớn nhất, hiện đại nhất Tân Cương, có thể phục vụ ăn ở và tập luyện cho hơn 900 cầu thủ, quanh năm duy trì hơn 400 cầu thủ tập trung huấn luyện, đã xây dựng hệ thống đào tạo bóng đá thanh thiếu niên đủ các nhóm tuổi từ U8 đến U16.

Cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar có 3 sân 11 người đạt chứng nhận FIFA hai sao, có thể tổ chức các giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế, là động lực chính cho sự phát triển bùng nổ của bóng đá thanh thiếu niên Kashgar những năm gần đây. Từ năm 2024 đến nay, cơ sở Thâm Quyến - Kashgar đã tổ chức 2 giải bóng đá cấp quốc gia, 10 giải cấp khu tự trị, 10 giải cấp khu vực, tiếp đón tổng cộng hơn 100.000 lượt thanh thiếu niên từ khắp Tân Cương đến tập luyện và thi đấu. Cơ sở còn chủ trì Giải bóng đá thanh thiếu niên thành phố Kashgar (từ tiểu học đến trung học phổ thông), đã hoàn thành tổng cộng 850 trận theo thể thức sân nhà - sân khách. Dự án nhằm tiếp tục mở rộng quy mô lực lượng bóng đá thanh thiếu niên, khơi dậy đầy đủ sức sống của bóng đá học đường, phát huy tính chủ động và tích cực của đông đảo thanh thiếu niên khi tham gia môn bóng đá.

▲Sân bóng tại cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar (qua Trung tâm truyền thông hội tụ thành phố Kashgar, phóng viên Kelbinur)

Những năm gần đây, khu vực Kashgar lấy thành phố Kashgar làm chủ đạo, các huyện thị chủ chốt làm điểm tựa, các trường học đặc sắc về bóng đá làm phần mở rộng, xây dựng chuỗi hoàn chỉnh "phổ cập trong trường học — tuyển chọn tài năng ở huyện thị — huấn luyện tinh hoa ở cấp khu vực — chuyển giao đa dạng". Đã xây dựng 129 trường học đặc sắc về bóng đá học đường cấp quốc gia, mỗi trường có ít nhất 1 HLV đạt chứng chỉ cấp D trở lên, đưa bóng đá vào giờ ra chơi lớn, hội thao trường và các hoạt động ngoại khóa, số thanh thiếu niên thường xuyên chơi bóng đạt 100.000 người.

Trong đó, thành phố Kashgar lấy cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar làm hạt nhân, xây dựng mô hình phát triển đào tạo trẻ toàn vùng 1+3+35+N hoàn thiện và trưởng thành: cơ sở điều phối và dẫn dắt, kéo theo 3 trường thí điểm trọng điểm đào tạo nhân tài bóng đá, 35 trường học đặc sắc về bóng đá học đường, bao phủ toàn diện tất cả các trường tiểu học và trung học trong địa bàn. Toàn thành phố đã thành lập 304 đội bóng đá thanh thiếu niên, có 1.060 cầu thủ đăng ký với LĐBĐ Trung Quốc, một hệ thống nhân tài bóng đá thanh thiếu niên phân tầng rõ ràng, bao phủ toàn diện đã bước đầu hình thành.

Về huấn luyện tinh hoa cấp khu vực, LĐBĐ Kashgar đã tuyển chọn 185 cầu thủ tinh hoa, 7 đội tinh hoa đưa vào quản lý tập trung "tập luyện, học tập, sinh hoạt", xây dựng mô hình đào tạo tinh hoa "ba tập trung": về tập luyện và thi đấu, mỗi ngày tập một buổi, mỗi tuần đấu một trận, mỗi tháng đánh giá một lần; về giáo dục, ngành giáo dục cử đội ngũ giáo viên chất lượng đảm bảo các môn văn hóa, đảm bảo "tập bóng không lỡ việc học, việc học hỗ trợ tập bóng".

▲Phòng phân tích chiến thuật của cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar

Việc đào tạo HLV trẻ và cử HLV xuống cơ sở huấn luyện tại chỗ ở khu vực Kashgar cũng có tiến bộ rõ rệt, bước đầu giảm bớt tình trạng thiếu HLV chuyên nghiệp ở bóng đá thanh thiếu niên cơ sở. LĐBĐ Tân Cương chủ trì triển khai mô hình phát triển tích hợp "tập huấn chuyên nghiệp tại cơ sở + phổ cập thường ngày trong trường học": các HLV chuyên trách của cơ sở xuống các trường tiểu học và trung học để giảng dạy bóng đá hàng ngày, cuối tuần tập hợp các mầm non bóng đá xuất sắc nhóm tuổi U8 đến U16 của toàn thành phố vào cơ sở huấn luyện bóng đá thanh thiếu niên Thâm Quyến - Kashgar để tập huấn khép kín có hệ thống và chuyên nghiệp. Tính đến tháng 5/2026, đã hoàn thành tổng cộng hơn 8.000 tiết hướng dẫn tập luyện bóng đá, thành lập 40 đội tuyển trẻ tinh hoa chuyên nghiệp, tuyển chọn và bồi dưỡng hơn 800 cầu thủ bóng đá thanh thiếu niên xuất sắc.

Về chuyển giao đa dạng, Trung tâm đào tạo trẻ khu vực Kashgar dẫn dắt, xây dựng mạng lưới đào tạo trẻ ba cấp lấy thành phố Kashgar và huyện Makit làm điểm tựa, 24 trường tiểu học và trung học làm phần mở rộng. Cấp huyện thành lập 47 đội tuyển trẻ từ U9 đến U16 với tổng cộng 1.150 người, cấp khu vực tuyển chọn đội tinh hoa, hình thành cơ chế đào tạo khép kín "phổ cập — tuyển chọn — tinh hoa". Những năm gần đây đã lần lượt chuyển giao 9 cầu thủ cho các đội tuyển quốc gia các cấp, 53 cầu thủ cho các CLB Super League, League One và League Two Trung Quốc.

▲Ba tuyển thủ quốc gia đến từ Tân Cương cùng khung hình, hai người xuất thân từ Kashgar

Lấy thi đấu thay tập luyện là chìa khóa phát triển bóng đá thanh thiếu niên, giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế mời "Cúp Kashgar" lần thứ ba lần này đã giúp đội tuyển trẻ Trung tâm đào tạo trẻ khu vực Kashgar lần đầu tham dự được rèn luyện đầy đủ. Chủ tịch LĐBĐ khu vực Kashgar Vương Vĩnh Nghĩa đích thân dẫn đội. Dù ở tứ kết thua đội LĐBĐ Tashkent, nơi gần một nửa cầu thủ từng được chọn vào các đội tuyển quốc gia Uzbekistan, nhưng ông vẫn liên hệ với đội tuyển trẻ Thâm Quyến Tân Bằng Thành cũng tham dự giải để đá giao hữu, rất trân trọng cơ hội rèn luyện quý báu này.

Vương Vĩnh Nghĩa cho rằng bóng đá thanh thiếu niên khu vực Kashgar muốn duy trì đà phát triển thì việc nâng cao số lượng và chất lượng trận đấu là xu thế tất yếu. Hiện khu vực Kashgar lấy giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế mời "Cúp Kashgar" làm đỉnh kim tự tháp, xây dựng nền tảng giải đấu "5+X", bao phủ năm cấp giải đấu gồm quốc tế, các tỉnh thành hỗ trợ Tân Cương, khu vực, huyện thị và trường học, bao gồm Giải giao hữu đoàn kết dân tộc bóng đá nữ thanh thiếu niên toàn quốc "Hoa lựu nở rộ · Thanh xuân tỏa sáng", chuỗi giải "Cúp Hạt lựu", cùng các giải đặc sắc như "Cúp Tân Dân Vãn Báo", "Cúp Đoàn kết dân tộc". Giải siêu hạng bóng đá thanh thiếu niên thể thức sân nhà - sân khách của thành phố Kashgar và Giải bóng đá học đường thanh thiếu niên "Cúp Kashgar" được coi là nền tảng đào tạo nhân tài cho bóng đá thanh thiếu niên Kashgar, còn các giải trong trường như "giải cấp lớp", "giải cấp khối" là "cái nôi" nuôi dưỡng niềm đam mê bóng đá của thanh thiếu niên.

Trong gần một năm qua, khu vực Kashgar đã tổ chức hơn 6.000 trận đấu bóng đá các loại, với hơn 130.000 lượt cầu thủ tham gia. Giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế mời "Cúp Kashgar" và Giải bóng đá siêu cấp mời "Cúp Kashgar" là các giải đấu mang tính biểu tượng của khu vực Kashgar; giải thứ nhất đã là giải quốc tế thanh thiếu niên hàng đầu trong nước, giải thứ hai là chuẩn mực của các giải bóng đá người lớn toàn Tân Cương.

Vương Vĩnh Nghĩa cho rằng giải bóng đá thanh thiếu niên quốc tế mời "Cúp Kashgar" là nền tảng cốt lõi để bóng đá thanh thiếu niên Kashgar vươn lên. Các đội U15 của bốn nước Trung Á và Nga được mời tham dự lần này về cơ bản mỗi năm đều duy trì tham gia 20-25 trận đấu quốc tế thanh thiếu niên, đây là cường độ và mật độ thi đấu mà các đội cùng lứa tuổi trong nước, đặc biệt là khu vực Kashgar, không có được. Ông cho rằng "Cúp Kashgar" dựa vào lợi thế gần Trung Á hoàn toàn có thể trở thành giải quốc tế thanh thiếu niên hàng đầu Trung Quốc, giúp các đội trẻ hàng đầu của Kashgar và thậm chí cả trong nước được rèn luyện đầy đủ.

Phó chủ tịch LĐBĐ Tân Cương Tursunhun rất coi trọng giáo dục. Theo ông, phát triển bóng đá thanh thiếu niên trước hết là giáo dục con người, sau đó mới là đào tạo nhân tài. Trong bối cảnh sự kết hợp giữa thể thao và giáo dục đang phát triển mạnh mẽ trên toàn quốc hiện nay, con đường phát triển trong tương lai của bóng đá thanh thiếu niên khu vực Kashgar và cả Tân Cương cũng nằm ở mô hình đào tạo liên thông.

Kashgar là một trong 8 khu vực thí điểm đào tạo trẻ bóng đá kết hợp thể thao và giáo dục ở miền Tây của quốc gia, mục tiêu chính trong phát triển tương lai là khai thông hệ thống đào tạo liên thông "tiểu học - trung học cơ sở - trung học phổ thông - đại học", giải quyết vấn đề nổi cộm "có mầm non, không giữ được, khó lên lớp trên".

Bố cục đào tạo liên thông của Kashgar lấy "1+2+12+12" làm khung, bao gồm Học viện Bóng đá Đại học Kashgar, 2 trường trung học phổ thông/trung cấp nghề năng khiếu, và ở mỗi huyện thị trong 12 huyện thị có 1 trường tiểu học và 1 trường trung học cơ sở đặc sắc về bóng đá. Có lớp đào tạo liên thông trung học cơ sở - trung học phổ thông "3+3"; lớp cao đẳng huấn luyện thể thao trung cấp - cao đẳng nghề "3+2" do trường thể thao khu vực liên kết với Học viện Kỹ thuật Nghề nghiệp Thể thao Tân Cương; lớp "Thái Sơn bóng đá" liên kết với Trường Trung học trực thuộc Đại học Sư phạm Sơn Đông theo mô hình "lớp nội địa trung học cơ sở", "lớp nội địa trung học phổ thông" dành cho năng khiếu bóng đá, năm ngoái lứa đầu tiên gồm 30 em đã vào học tại cơ sở Sơn Đông. Năm nay, Trường Thể thao khu vực Kashgar với tư cách trường thí điểm đầu tiên của Tân Cương đã chính thức triển khai đào tạo liên thông trung cấp - đại học "3+4" với Đại học Kashgar, hoàn thành đợt tuyển sinh đầu tiên.

▲Tursunhun tại thư viện của cơ sở

Tursunhun cho rằng nếu bố cục đào tạo liên thông của Kashgar đạt hiệu quả như mong đợi thì nên được nhân rộng ra toàn Tân Cương. Urumqi và Yining, những nơi có bóng đá thanh thiếu niên và giáo dục đại học phát triển khá tốt, đều có thể đẩy nhanh bước phát triển vào thời điểm thích hợp. Urumqi vừa triển khai đào tạo liên thông trung học cơ sở - trung học phổ thông "3+3", còn đào tạo liên thông trung cấp - đại học "3+4" vẫn cần chờ đợi. Đồng thời, bố cục đào tạo liên thông "1+2+12+12" của Kashgar cũng có thể tiếp tục mở rộng phạm vi, giúp nhiều thiếu niên bóng đá Kashgar có cơ hội vào hệ thống đào tạo liên thông, mở rộng các con đường học lên đa dạng.

Hiện nay, sự phát triển bóng đá thanh thiếu niên Kashgar đang ở giai đoạn then chốt để tiến thêm một bước về bề rộng (hoàn thành bao phủ toàn bộ các cộng đồng huyện thị), chiều sâu (bao phủ bóng đá học đường ở mọi nhóm tuổi) và tầm cao (nâng cao toàn diện chất lượng đào tạo nhân tài tinh hoa trẻ). Thực tế đã khiến người ta bất ngờ vui mừng, tương lai càng đáng mong đợi hơn.

Ảnh | Người được phỏng vấn cung cấp & Trung tâm truyền thông hội tụ huyện Yopurga cung cấp

Cập nhật lúc 2026-09-29 16:16.